W Polsce działa już ponad 1,6 mln mikroinstalacji OZE, a łączna moc odnawialnych źródeł energii na koniec 2025 roku przekroczyła 37 GW. Wraz z rozwojem takich inwestycji rośnie rola geodety, który sprawdza teren, przygotowuje mapy i opracowuje dane potrzebne do procedur administracyjnych. Podpowiadamy, jak spojrzeć na prawne podstawy geodezyjnej obsługi inwestycji OZE.
Co prawo geodezyjne i kartograficzne mówi o pracach geodezyjnych przy OZE?
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne jest podstawowym aktem regulującym wykonywanie prac geodezyjnych w Polsce. Określa między innymi zasady prowadzenia pomiarów, korzystania z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz przekazywania wyników prac do właściwych rejestrów. Przepisy te mają znaczenie również przy inwestycjach OZE, ponieważ przygotowanie farmy fotowoltaicznej, elektrowni wiatrowej, biogazowni lub magazynu energii wymaga aktualnych danych o terenie. Jednym z podstawowych opracowań jest mapa do celów projektowych, przedstawiająca między innymi istniejące zagospodarowanie, przebieg sieci uzbrojenia oraz granice działek. Na jej podstawie projektant planuje rozmieszczenie instalacji, przebieg przyłączy i pozostałe elementy inwestycji. Geodezyjna obsługa inwestycji OZE obejmuje także wytyczenie zaprojektowanych obiektów w terenie oraz wykonanie inwentaryzacji powykonawczej, która dokumentuje ich rzeczywiste położenie po zakończeniu robót.
Jak ustawa o planowaniu przestrzennym wpływa na lokalizację OZE i obsługę geodezyjną?
Zanim inwestor zamówi projekt, trzeba sprawdzić, czy dokumenty planistyczne dopuszczają instalację OZE na danej działce. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje zasady przeznaczania terenów oraz określania sposobu ich zabudowy. Plan ogólny gminy wyznacza ramy dla dalszych rozstrzygnięć planistycznych, natomiast szczegółowe ustalenia dotyczące konkretnego terenu wynikają z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli działka nie jest objęta planem miejscowym, trzeba sprawdzić, czy dla danego rodzaju inwestycji możliwe jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i czy zamierzenie jest zgodne z obowiązującym planem ogólnym. Geodeta dostarcza dane o granicach działki, użytkach gruntowych, istniejącym zagospodarowaniu i przebiegu sieci, które projektant oraz osoby prowadzące analizę formalnoprawną porównują z dokumentami planistycznymi. Nawet teren odpowiedni pod względem technicznym może podlegać ograniczeniom dotyczącym budowy farmy fotowoltaicznej, biogazowni lub infrastruktury towarzyszącej. Przy lądowych elektrowniach wiatrowych trzeba dodatkowo uwzględnić ustawę z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która określa warunki ich lokalizacji, wymagania planistyczne oraz zasady konsultacji.
Kiedy inwestycja OZE podlega przepisom o ochronie gruntów rolnych i leśnych?
Gdy instalacja OZE ma powstać na gruncie rolnym lub leśnym, trzeba uwzględnić ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W zależności od klasy i pochodzenia gruntu, sposobu jego zagospodarowania oraz zakresu inwestycji może być potrzebna zmiana przeznaczenia terenu albo decyzja zezwalająca na wyłączenie go z produkcji rolnej lub leśnej. Nie są to jednak te same procedury i nie występują automatycznie przy każdej inwestycji OZE. Przy farmie fotowoltaicznej znaczenie ma przede wszystkim powierzchnia faktycznie zajęta przez instalację oraz elementy infrastruktury towarzyszącej. Geodeta może określić granice i powierzchnię terenu przeznaczonego pod konstrukcje PV, stację transformatorową, drogi serwisowe lub inne obiekty. Dane te wykorzystują projektant, inwestor i osoby prowadzące obsługę formalnoprawną, natomiast o obowiązku zmiany przeznaczenia lub wyłączenia gruntu rozstrzyga właściwy organ na podstawie przepisów i dokumentacji inwestycji.
W ramach geodezyjnej obsługi inwestycji OZE nasz zespół musi działać na styku kilku obszarów prawa. Regulacje geodezyjne określają zasady wykonywania pomiarów i opracowywania danych o terenie. Przepisy planistyczne pozwalają ocenić lokalizację, a ustawa o ochronie gruntów wskazuje ograniczenia dla terenów rolnych i leśnych. Jeśli planujesz inwestycję OZE i potrzebujesz wsparcia geodety, skontaktuj się z naszym zespołem.
