Dokumentacja kanalizacji tłocznej nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty stan sieci. Podczas planowania modernizacji może się okazać, że część informacji jest nieaktualna lub wymaga dodatkowej weryfikacji. Błędne dane stwarzają ryzyko problemów projektowych, opóźnień i nieprzewidzianych kosztów. Podpowiadamy, jakie informacje należy zebrać podczas inwentaryzacji kanalizacji tłocznej.
Co obejmuje inwentaryzacja przebiegu rurociągów tłocznych?
Inwentaryzacja kanalizacji tłocznej obejmuje pomiary położenia rurociągów, ich załamań, rozgałęzień oraz miejsc zmiany średnicy rur. Geodeta określa współrzędne charakterystycznych punktów na trasie od przepompowni aż do odbiornika ścieków. Dokumentacja powinna zawierać także informacje o długości poszczególnych fragmentów instalacji, materiałach, z których wykonano rury, oraz rozmieszczeniu zasuw i czyszczaków. Starsze mapy mogą pomijać niektóre rozgałęzienia lub pokazywać odcinki wyłączone już z eksploatacji. Dlatego w ramach inwentaryzacji sieci wod-kan należy porównać dostępną dokumentację z wynikami pomiarów terenowych i informacjami od operatora sieci. Jeśli pojawiają się wątpliwości dotyczące przebiegu instalacji, można wykonać odkrywkę kontrolną. W przypadku zakrytych rur trzeba również wskazać, w jaki sposób ustalono ich położenie i na ile wiarygodne są uzyskane dane.
Jakie dane zebrać w rejonie przepompowni?
Każdą przepompownię należy dokładnie zlokalizować, oznaczyć i wskazać odcinek sieci, który obsługuje. Ważnym elementem pomiarów są rzędne wysokościowe terenu, pokrywy zbiornika, jego dna, wlotu kanału grawitacyjnego oraz miejsca wyjścia rurociągu tłocznego. Jeśli pompy mają dodatkowe zabezpieczenie przed suchobiegiem, należy również zapisać poziom ścieków, przy którym się ono uruchamia. Informacje te można pozyskać z dokumentacji eksploatacyjnej, odczytów układu sterowania lub od operatora sieci. Podczas inwentaryzacji kanalizacji tłocznej trzeba jednak odróżnić dane eksploatacyjne od wyników pomiarów geodezyjnych. Wszystkie rzędne powinny odnosić się do tego samego układu wysokościowego, aby można było je prawidłowo zestawić. Jeśli do zbiornika prowadzi kilka kanałów dopływowych, każdy z nich trzeba osobno oznaczyć i określić jego położenie.
Które rzędne wysokościowe rurociągu trzeba zmierzyć?
Inwentaryzacja kanalizacji tłocznej wymaga ustalenia rzędnych charakterystycznych punktów rurociągu, przede wszystkim jego załamań pionowych i lokalnych wzniesień. Głębokość ułożenia rur może się zmieniać, dlatego ich przebieg nie zawsze odpowiada ukształtowaniu terenu. Na podstawie zebranych danych opracowuje się profil podłużny, który pokazuje zmiany wysokości rurociągu w zależności od odległości od przepompowni. Przy każdej rzędnej trzeba też określić, czy odnosi się ona do dna, osi czy wierzchu rury. W najwyższych punktach instalacji mogą gromadzić się gazy, które utrudniają przepływ ścieków i zwiększają opory hydrauliczne. Z tego powodu należy sprawdzić, czy w tych miejscach znajdują się odpowietrzniki, komory lub inne urządzenia umożliwiające obsługę sieci. Jeśli takich elementów brakuje, projektant może zalecić ich montaż. Szczególnej uwagi wymagają również odcinki prowadzone pod drogami, ciekami wodnymi i innymi przeszkodami terenowymi, gdzie rurociąg najpierw opada, a następnie się wznosi.
Gdzie kończy się tłoczenie i jak opisać połączenia?
Podczas inwentaryzacji kanalizacji tłocznej należy wskazać miejsca przejścia z przepływu tłocznego do grawitacyjnego oraz ustalić połączenia między elementami sieci. Przykładowo dwie przepompownie mogą kierować ścieki do wspólnego kolektora, mimo że ich przewody spotykają się w znacznej odległości od obu obiektów. Dlatego dokumentacja powinna dokładnie pokazywać miejsca połączeń, boczne dopływy oraz dalszy przebieg sieci. Błędne oznaczenie takiego węzła prowadzi do nieprawidłowych wyników obliczeń hydraulicznych. Szczególnej uwagi wymagają studnie rozprężne, dla których geodeta ustala dokładną lokalizację oraz rzędne włazu, dna, wlotu i wylotu. Zapisuje również średnice przewodów oraz kierunek dalszego przepływu. Na podstawie wysokości obu otworów można określić różnicę poziomów między dopływem a odpływem. Do oceny warunków rozprężania ścieków potrzebne są dodatkowo dane o przepływie i konstrukcji studni. Zebrane informacje można przedstawić na mapie oraz w systemie GIS, przypisując poszczególnym obiektom identyfikatory. Jeśli położenia któregoś elementu nie udało się potwierdzić w terenie, należy wyraźnie zaznaczyć to w opracowaniu.
Po zakończeniu inwentaryzacji należy zadbać o aktualizację dokumentacji, z której korzysta operator sieci. Dzięki temu projektanci oraz służby eksploatacyjne będą mieli dostęp do tych samych danych podczas planowania modernizacji, remontów i rozbudowy kanalizacji tłocznej. Jeśli potrzebujesz aktualnych pomiarów istniejącej sieci, skontaktuj się z nami, aby ustalić zakres prac geodezyjnych i otrzymać wycenę.


