Podziemna infrastruktura wodociągowa powstaje etapami, a jej poszczególne odcinki bywają przebudowywane w odstępie kilkunastu lat. Podczas planowania remontu, rozbudowy lub usuwania awarii trzeba ustalić, którędy przebiegają przewody i gdzie znajdują się elementy instalacji. Wyjaśniamy, z jakimi problemami mierzą się geodeci podczas inwentaryzacji sieci wodociągowej.
Niekompletne dane o przebiegu i parametrach wodociągu
Starsze fragmenty wodociągu bywają przedstawione na mapach archiwalnych, które pomijają głębokość ułożenia przewodów, średnicę rur albo zastosowany materiał. Zdarza się również, że dokumentacja powykonawcza zaginęła lub nigdy nie trafiła do zarządcy infrastruktury. Brak tych informacji utrudnia ustalenie przebiegu instalacji, zaplanowanie jej modernizacji oraz przygotowanie modelu hydraulicznego. Podczas inwentaryzacji sieci wodociągowej geodeta porównuje więc dostępne mapy z danymi geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz materiałami przedsiębiorstwa wodociągowego. Zebrane informacje trzeba następnie zweryfikować, ponieważ dopiero zestawienie dokumentów z pomiarami pozwala uzupełnić brakujące parametry przewodów.
Dokumentacja niezgodna z rzeczywistym stanem sieci
Kolejnym problemem przy inwentaryzacji wodociągów, z którym mierzą się geodeci, są rozbieżności między dokumentacją a faktycznym położeniem infrastruktury. Podczas wcześniejszych remontów wykonawcy mogli zmienić trasę przewodu, wymienić fragment rurociągu albo przenieść zasuwę, a wprowadzone modyfikacje pozostały poza ewidencją. Różnice dotyczą również średnicy rur, materiału oraz głębokości ułożenia instalacji. Jeżeli projektant uwzględni błędne informacje, zaplanowany wykop grozi uszkodzeniem wodociągu lub wymusza zmianę miejsca przyłącza. Rzetelne pomiary geodezyjne pozwalają ustalić rzeczywisty przebieg przewodów oraz położenie hydrantów i zasuw, a uzyskane wyniki zestawia się z istniejącą dokumentacją.
Zasypane i trudno dostępne elementy wodociągu
Zasypane przewody, zakryte włazy oraz komory znajdujące się pod jezdnią utrudniają geodecie dotarcie do elementów podziemnej infrastruktury. Podobne problemy podczas inwentaryzacji sieci wodociągowej pojawiają się wtedy, gdy stary rurociąg przebiega pod zabudową. Do ustalenia jego położenia wykorzystuje się dostępne dokumenty, widoczną armaturę oraz metody lokalizacji dobrane do materiału przewodu i warunków terenowych. Osobnej uwagi wymaga pomiar wnętrza komór, w których znajdują się zasuwy oraz fragmenty instalacji. W naszej pracy stosujemy m.in. skanowanie laserowe 3D dostępnych obiektów oraz pomiary prowadzone z poziomu włazu. Takie metody pozwalają odwzorować geometrię komory i położenie widocznych elementów bez wchodzenia do zamkniętej przestrzeni.
Kolizje wodociągu z innym uzbrojeniem terenu
W gęsto zabudowanych obszarach przewody wodociągowe przecinają się z instalacjami gazowymi, energetycznymi, kanalizacyjnymi oraz telekomunikacyjnymi. Geodeta sprawdza wtedy trasę przewodów oraz rzędne ich położenia, które pozwalają określić wzajemny układ instalacji. Przykładowo projektowany wykop pod nowy wodociąg grozi uszkodzeniem istniejącego kabla energetycznego, gdy dokumentacja błędnie wskazuje jego głębokość. Podobne zagrożenie dotyczy prac prowadzonych w pobliżu gazociągu, dlatego miejsca skrzyżowania sieci trzeba zweryfikować przed rozpoczęciem robót ziemnych.
Duża skala inwentaryzacji sieci wodociągowej
Na rozległym obszarze inwentaryzacja sieci wodociągowej obejmuje liczne odcinki przewodów, hydranty, zasuwy oraz komory podziemne. Wraz z liczbą obiektów rośnie trudność skoordynowania zespołów pracujących w terenie i zachowania jednolitego sposobu opisywania infrastruktury. Jeżeli poszczególne grupy zapisują wyniki w różnych formatach, zarządca musi dodatkowo przetwarzać informacje przed wprowadzeniem ich do systemu GIS. Realizując wielkoobszarowe projekty, wykorzystujemy oprogramowanie sieciowe umożliwiające przekazywanie danych bezpośrednio z terenu. Każdy obiekt otrzymuje uporządkowany opis geometryczny i techniczny, dzięki czemu zgromadzone materiały można wykorzystać podczas projektowania, modernizacji oraz tworzenia modeli hydraulicznych.
Problemy przy inwentaryzacji sieci wodociągowej wynikają przede wszystkim z rozbieżności w dokumentacji, ograniczonego dostępu do infrastruktury oraz warunków prowadzenia pomiarów. Przed rozpoczęciem prac warto ustalić z nami zakres usług geodezyjnych, sposób weryfikacji przewodów i format przekazywanych danych.
